Interferenties

Heilige verontwaardiging

Als kwesties geen geld kosten en electoraal goed liggen, zijn politici er als de kippen bij om zich te profileren in de media.

Allemaal voelen we woede in ons opkomen als we voor de zoveelste keer horen dat politieagenten belaagd zijn door tuig van de richel, of als ambulance-medewerkers tijdens hun werk met de dood bedreigd worden.

De collectieve opwinding over agressie ten opzicht van werkers in de publieke ruimte is even geluwd. Maar er hoeft maar een nieuw incident plaats te vinden en andermaal zal er een  media-explosie waar te nemen zijn. Eergisteren was er al wel een oprisping: het Amsterdamse Gerechtshof deed uitspraak in twee hoger beroep zaken betreffende geweld tegen werkers in de publieke ruimte.  Ik las er eergisteren heel vroeg in de trein een stukje in De Pers (zie figuur) over deze uitspraak.

Uitspraken Amsterdamse gerechtshof
Ik was nog niet goed wakker, maar ik realiseerde me toch wel dat dit stuk niet juist kon zijn. Een gerechtshof dat vindt dat straatcoaches extra bescherming verdienen, moet “gebroken” worden door de Hoge Raad. Ik heb de twee bedoelde uitspraken op gezocht:  zaak 1 en zaak 2. De eerste zaak betreft een verdachte – een bekende van de politie – die agressieve handelingen heeft verricht tegen twee politieagenten en tegen twee particuliere beveiligers van het Amsterdamse Centraal Station en de tweede zaak gaat over een verdachte, ook een bekende van de politie trouwens, die agressief was geweest tegen een politieagent. In de tweede zaak straft het hof aanzienlijk zwaarder dan door het OM geëist: een voorwaardelijke gevangenisstraf en een boete, daar waar alleen een boete was geëist.

Ik citeer uit de uitspraak in zaak 1:

Functionarissen als voornoemd, werkzaam in het publieke domein ten dienste van de burger, hoeven zich een dergelijke belediging niet te laten welgevallen en verdienen naar het oordeel van het hof extra bescherming tegen agressieve of gewelddadige bejegening.

Een zelfde soort tekst is ook te vinden in de uitspraak van zaak 2. Het arrest van het gerechtshof is aanzienlijk minder hijgerig dan het bericht in De Pers en berichten in andere kranten. Maar dat neemt niet weg dat ik toch vraagtekens zet bij de uitspraak van het hof. Ik ben het er niet mee eens, om principiële en praktische redenen. De principiële reden is dat een dergelijke voorkeursbehandeling ongelijkheid in de maatschappij creëert. Terwijl de praktische reden is dat het onmogelijk is om een goede onderscheid aan te brengen tussen werkers die wel en die niet de publieke zaak dienen.

Grondwet
Het gaat mij in dit geval om de twee beveiligers. Ik neem aan dat ze in particuliere dienst waren, anders had het gerechtshof ze wel beambten genoemd.

Ik moet er niet aan denken dat bepaalde burgers in onze maatschappij meer bescherming krijgen dan anderen. Dat is tegen de grondwet.

Artikel 1 van de grondwet luidt:

Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.

Ik lees hier niet in dat beveiligers van het Centraal Station van Amsterdam een speciale behandeling zullen krijgen. “Ho, ho, Adje, en de politieagenten dan?” Ja, ja, bij wet kunnen groepen mensen speciale bevoegdheden krijgen. Dat geldt bijvoorbeeld voor politieagenten. De politie heeft het geweldsmonopolie. En de wetenschap van de open-deur-psychologie zegt dat het ene geweld het andere geweld uitlokt.

“Je begrijpt er niks van Ad. de rechter mag verzachtende of bezwarende omstandigheden in acht nemen”. Ja, dat is maar ten dele waar. De rechter mag dat alleen maar toepassen op individuele basis, want als het generiek gebeurt, begint het wel dicht bij discriminatie te komen.

Populisme
In warenhuizen vinden winkeldiefstallen plaats. Zoveel dat de nadelige invloed hiervan op de winst niet te verwaarlozen is. Denk eens in dat de directievoorzitter  van de Bijenkorf, Jacob de Jonge, hierover voor de televisie zou klagen en daarbij zou zeggen: “Je mag niet stelen in *onze* winkels!”. De uitspraak zou op zich te verdedigen zijn, ware het niet dat de impliciete consequentie is: “Wat je in andere winkels doet, kan me niet schelen.” Om deze interpretatie uit te sluiten, zal de baas van de Bijenkorf de gewraakte uitspraak nooit doen.

Bij burgemeesters en bij het Openbaar Ministerie flappen ze dit type ondoordachte uitspraken er regelmatig uit.  Ik citeer de Rotterdamse hoofdofficier van justitie Henk Korvinus:

Het signaal dat hier vanuit gaat, is dat het afgelopen moet zijn. Van onze mensen blijf je af. Men moet snel ervaren dat er een sanctie op staat. Al was het maar in de vorm van een verhoogde boete of een taakstraf.

Ik heb nog een demagogische uitspraak voor u. Deze werd keer een paar maanden geleden de media ingeslingerd door  Amsterdams’ burgemeester Job Cohen, naar aanleiding van een incident met ambulance personeel. Job etaleerde zichtbaar zijn verontwaardiging en sprak geëmotioneerd:

“Je blijft met je poten af van overheidspersoneel”.

Maar de emotionele opmerkingen van de burgemeester van Amsterdam geven geen pas. iet alleen van ambulancebroeders moet je met “je poten afblijven”. Je moet van iedereen afblijven die dat niet wenst. Onvrijwillige handtastelijkheden en ander lichamelijk contact zijn altijd ongewenst en in onze wet ook altijd strafbaar.

Wetboek van Strafrecht is duidelijk genoeg
Het wetboek van strafrecht is heel duidelijk.  Hieronder artikel 300:

1. Mishandeling wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie.
2. Indien het feit zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft, wordt de schuldige gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.
3. Indien het feit de dood ten gevolge heeft, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie.
4. Met mishandeling wordt gelijkgesteld opzettelijke benadeling van de gezondheid.
5. Poging tot dit misdrijf is niet strafbaar.

Bij een boete van de vierde categorie mag de rechter tot €18.500 gaan.

En artikel 159:

Hij die opzettelijk bij of in het vooruitzicht van brand blusgereedschappen of blusmiddelen wederrechtelijk verbergt of onbruikbaar maakt, of op enige wijze de blussing van brand verhindert of belemmert, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie.

Bij een boete van de vijfde categorie mag de rechter tot een bedrag gaan van €74.000.

Een jurist weet ongetwijfeld nog wel meer artikelen boven tafel te krijgen die mensen beschermen dienen die belemmerd worden bij hun werk in de publieke sector. Op iemand die ambulancepersoneel hindert bij de uitoefening van zijn functie is dus onder andere artikel 300 lid 4 van toepassing. Een competente officier van justitie kan zo’n crimineel nu al voor twee jaar achter de tralies krijgen.

Praktische bezwaren: wie zijn die mensen in publieke dienst?
Nu wil ik wel eens weten wie er allemaal die speciale bescherming in de wet zouden moeten krijgen. Een niet uitputtende opsomming van publieke ambtsdragers die misschien waarvoor de extra bescherming bespreekbaar is:

• Politie-agenten? Jazeker!
• Brandweerlieden jazeker!
• Ambulancebroeders? Jazeker! Ho, ho, die zijn  niet allemaal in overheidsdienst.
• Buschauffeurs? Zeker en vast! Nee, nee, ook die zijn vaak niet in overheidsdienst. Die behoren dus niet tot de publieke sector. Of hoef je geen ambtenaar te zijn?
• Onderwijzers? Jazeker!
• Leraren? Jazeker?
• Hoofden van scholen? Eh, eh, dat zijn managers.
• Burgemeesters? Commissarissen van de Koningin? Leden van de Tweede Kamer? Ministers?
• De chauffeur van een wegsleeptruc? Een ANWB-wegenwachter?

Ik kan nog wel even doorgaan. Het wordt een ondoenlijke klus om een duidelijke grens te trekken die aangeeft wie wel of wie geen extra bescherming treft. Als wij het onderscheid al niet kunnen maken, zal een geëmotioneerde onder drugs en drank zittende hooligan het zeker niet kunnen. De afschrikwekkende werking kan je dan wel vergeten.

Waardering voor een beroep
Het optreden van de Mexicaanse griep heeft heel wat onrecht in onze maatschappij blootgelegd. Er is niemand die zegt dat bankiers als eerste moet worden ingeënt. Als een bankier zou eisen: “als ik niet wordt ingeënt, ga ik naar Verenigde Staten, zeggen we “Ga maar!”.  Ja, dan wel. Die beroepsgroepen die essentieel worden gevonden voor het functioneren van onze maatschappij zijn niet de mensen met de hoogste salarissen. Integendeel lijkt het wel. Zorgverleners die weigeren zich te laten inenten, hangen tuchtmaatregelen boven het hoofd. Ja, ja, de bankier wil als hij ziek wordt, meteen naar het ziekenhuis vervoerd worden.

Voor politici is het pleiten voor symboolwetgeving ten gunste van hulpverleners in de publieke sector voordelig: het kost niks en toch toon je je waardering. Als sommige groepen in de maatschappij meer status moeten hebben, kan je beginnen om ze meer te betalen. Geld is niet alles. Dat wordt vooral gezegd door diegenen die er heel veel van hebben.

Politie
Verleden jaar waren de politieagenten het zat en staakten. De gehele PvdA-elite, met Job Cohen voorop, werd ingeschakeld om Guusje Terhorst te redden en de maatschappelijke sympathie voor de politie te keren. Ook de CNV-dinosauriër Doekle Terpstra gooide zijn hele ego in de strijd om de politie onderuit te halen. Op CNV-ers kun je altijd rekenen als de het erop aankomt de bestaande maatschappelijke situatie te verdedigen.

Geen aanpassing van de wet

Mijn mening is dat er geen aanpassing van de wet moet komen om werkers in de publieke sector extra te beschermen. De voorstanders van deze aanpassingen denken er electoraal gewin bij te behalen zonder zich te bekommeren om het feit hiermede ongelijkheid in de wet wordt gecreëerd.

Aanpassing van de wet om mensen in publieke dienst, zoals ambulancepersoneel en brandweerlieden, betere bescherming te bieden, is een gebed zonder end. Als de maatschappij vindt dat bepaalde beroepen onder te zware omstandigheden moeten worden uitgeoefend, dient ze om te beginnen –  die beroepsgroepen beter te betalen.

De wet biedt aanknopingspunten genoeg. Misdrijven tegen ambtenaren worden al ernstiger bestraft in het huidige Wetboek van Strafrecht. Van maatregelen ter preventie en een grotere pakkans valt wel wat van te verwachten. Maar daar win je de verkiezingen niet mee.